Statement (un(h)armed 14 juni

Statement

Op 14 juni sloot Clublokaal de tentoonstelling (un(h)armed af. Deze expositie onderzocht hoe wij ons kunnen verhouden tot een wereld waarin oorlogsgeweld een dagelijkse realiteit is. De tentoonstelling liet zien hoe Breda, met een lange geschiedenis als legerstad, zich verhoudt tot de toenemende militarisering van de samenleving.

Aan de tentoonstelling namen onder meer hedendaagse kunstenaars deel, zoals Floor Snels en Ahmad Mallah, beiden afgestudeerd aan St. Joost School of Art & Design. Daarnaast waren er beelden te zien van anti-oorlogsdemonstraties uit het Stadsarchief Breda en vertoonden de Bredase filmmakers Bob Entrop en Frank Hamers twee antimilitaristische films uit 1968.

Ter afsluiting van de tentoonstelling vond een gezamenlijke mars plaats van Clublokaal naar het Kasteelplein, waar de Koninklijke Militaire Academie is gevestigd. De mars eindigde met een performance waarin een Effigy werd vernietigd. Een Effigy is een nagemaakte beeltenis van een persoon, groep of idee. Het maken, tonen en vernietigen van een Effigy kent een lange traditie en komt voor in uiteenlopende religieuze, culturele en politieke contexten. Zowel de mars als de performance waren vooraf bij de gemeente aangemeld, conform de geldende procedures.

De Effigy, geïnitieerd door het Filipijnse kunstenaarscollectief Balik/bayan, werd gezamenlijk gemaakt door buurtbewoners, studenten en inwoners van Breda. In dit geval stelde de Effigy de leider van de NAVO voor, afgebeeld als een onaantastbare superheld. Hiermee wilde het collectief aandacht vragen voor de schijnbare onafwendbaarheid van de toenemende militarisering van onze samenleving. Daarnaast wilde Balik/bayan zichtbaar maken dat de groeiende bewapening in Europa concrete en destructieve gevolgen heeft voor mens en natuur in andere delen van de wereld.

In het artikel van BredaNu wordt ingegaan op zowel de traditie van de Effigy als op de performance van het kunstenaarscollectief. Ook wordt toegelicht waarom de kunstenaars bewust kozen voor een vorm waarin de vernietiging van de Effigy onderdeel uitmaakte van het werk. Niets in het artikel, noch in de performance zelf, verheerlijkt geweld.

De performance maakte op symbolische en theatrale wijze gebruik van de vernietiging van een beeld om maatschappelijke zorgen bespreekbaar te maken. Wij begrijpen dat deze performance uiteenlopende reacties en interpretaties kan oproepen. Binnen de artistieke context was de performance bedoeld als een reflectie op militarisering en maatschappelijke ontwikkelingen, niet als een oproep tot geweld tegen een persoon.

Tegelijkertijd erkennen wij dat bedreigingen, intimidatie en agressie richting politici en andere publieke ambtsdragers een reëel maatschappelijk probleem vormen. Juist daarom vinden wij het belangrijk zorgvuldig onderscheid te maken tussen een artistieke uiting die maatschappelijke ontwikkelingen bevraagt en gedrag dat gericht is op het intimideren of schaden van personen.

Laat één ding duidelijk zijn: Clublokaal wijst iedere vorm van verheerlijking of normalisering van geweld af. Eveneens wijzen wij bedreiging, intimidatie en geweld tegen politici en andere publieke ambtsdragers nadrukkelijk af.

Kunst mag schuren. Sterker nog, het is een van de wezenlijke functies van kunst om vragen te stellen, te confronteren en ruimte te creëren voor reflectie en debat. Artistieke vrijheid en vrijheid van meningsuiting zijn fundamentele waarden binnen onze democratische samenleving. Het bestuur, het kernteam, de kunstenaars en de deelnemers van Clublokaal staan voor deze vrijheden en voor de ruimte die kunst nodig heeft om kritisch, uitdagend en soms confronterend te zijn.

Clublokaal is een ontmoetingsplek waar kunstenaars, maatschappelijke initiatieven en publiek samenkomen om via kunst in gesprek te gaan over maatschappelijke vraagstukken. De kunstenaar staat daarbij niet los van de wereld, maar maakt er onlosmakelijk deel van uit. Kunstenaars bewegen zich binnen een sociaal ecosysteem, verbonden met gemeenschappen, omgevingen en de actuele ontwikkelingen van hun tijd.

Artistieke vrijheid en vrijheid van meningsuiting zijn onmisbare voorwaarden voor een levendige kunst- en cultuursector. Wij nodigen iedereen uit om langs te komen, het gesprek aan te gaan en de dialoog met elkaar te voeren.

Het bestuur, het kernteam, de kunstenaars en de deelnemers van Clublokaal